Beslissende zitting bij de Raad van State: pas in 2014 stille treinen?

31 maart was het zover. De Raad van State behandelde de beroepsschriften van een aantal appelanten tegen de besluiten van de Staatssecretaris van VROM van 17 juli 2006 tot vaststelling van de ten hoogste toelaatbare waarde van de geluidsbelasting en Maatregelen voor het project Zeeuwse lijn. Iedere bewoner langs de Zeeuwse lijn, die daarvoor in aanmerking komt, heeft van dezelfde staatssecretaris een beschikking ontvangen, waarin aangegeven staat de ten hoogste toelaatbare waarde van de geluidsbelasting van zijn/haar woning. Met de "Maatregelen" wordt bedoeld al datgene wat ProRail moet doen om er voor te zorgen dat de geluidsbelasting tot 2015 ondanks het sterk toegenomen goederenverkeer niet boven de ten hoogste toelaatbare waarden van de geluidsbelasting komt. Dat zijn betonnen i.p.v. houten bielzen, raildempers, geluidsschermen, lagere snelheid van de treinen, treinen met minder wagons en de zogenoemd stille treinen. Hier het verslag van Peter Gruijters en Ton Reimerink.
Tegen de besluiten van de Staatssecretaris was beroep aangetekend door Cobelfret, Zeeland Seaports, Railion, onze zuster vereniging in Bergen op Zoom, de gemeente Bergen op Zoom en natuurlijk BAS. ProRail heeft geen beroep aangetekend. ProRail was wel aanwezig bij de zitting en heeft ook het woord gevoerd. De Minister van VROM was vertegenwoordigd door een behoorlijk aantal ambtenaren. Peter Gruijters en Ton Reimerink hadden namens 37 BAS-leden beroep ingesteld en waren in Den Haag om hen te vertegenwoordigen.
De zitting begon om 10.30 uur en heeft met enkele zeer korte pauzes geduurd tot bijna 19.00 uur. De Raad van State hield zitting met een voltallige kamer d.w.z. met 3 staatsraden. De voorzitter begon met uit een te zetten dat het een buitengewoon ingewikkelde zaak was en de behandeling dus niet eenvoudig. Hij hoopte dat de zaak in een dag afgerond zou kunnen worden, maar rekening is gehouden met 2 dagen.
Voor de leden van BAS is van het behandelde op de zitting het volgende van belang. De Minister gaat er van uit dat reeds in 2010 in de nacht hoofdzakelijk zogenoemd stille treinen zullen rijden. Stille treinen zijn treinen met kunststof i.p.v. gietijzeren remschoenen. Gietijzeren remschoenen veroorzaken een grof oppervlak van de wielen en daardoor ontstaat veel 'geluidstraling', herrie dus. De Minister geeft toe dat 2010 niet haalbaar zal zijn maar 2011 is dat wel. Bewijzen konden de vertegenwoordigers van de Minister dat helemaal niet. Het bedrijf Cobelfret - dat stille treinen zegt te willen gaan exploiteren - bracht naar voren dat 2011 zeker niet haalbaar is en het mogelijk wel 2014 zal worden. Railion, Zeeland Seaports, BAS en zustervereniging sloten zich daar geheel bij aan. Op verzoek van de vertegenwoordigers van de Minister ondersteunde ProRail de optimistische visie dat stille treinen spoedig op de Zeeuwse lijn ingezet kunnen worden.
Een ander belangrijk punt was de handhaving van de door de Minister genomen besluiten. Op een vraag van een van de staatsraden antwoordde de vertegenwoordiger van de Minister dat bij een te grote geluidsbelasting de Minister de ten hoogste toelaatbare waarde van de geluidsbelasting zal handhaven door het opleggen van een dwangsom aan ProRail. Maar ProRail is niet de overtreder bij een te grote geluidsbelasting. De overtreder is Cobelfret of Railion of een andere vervoerder en die hebben een contract met ProRail en niet met de Minister. Handhaving van de geluidsbelasting zal op een andere manier moeten, hoe was op de zitting niet duidelijk.
De vertegenwoordigers van de Minister brachten naar voren dat er tot 2011 door de reeds genomen maatregelen als betonnen i.p.v. houten bielzen, raildempers, geluidschermen en lagere snelheid van goederentreinen akoestisch gezien ruimte is voor meer treinen op de Zeeuwse lijn. Dat betekent in hun visie dat die zogenoemd stille treinen best iets
later mogen komen zonder de ten hoogste toelaatbare waarden van de geluidsbelasting te overschrijden. Vertegenwoordigers van Railion, Zeeland Seaports bestreden dat, volgens hun was er nu al capaciteitstekort.
BAS heeft een aantal extra schermen en raildempers voorgesteld. De Minister heeft in reactie op een aantal beroepsschriften aangegeven dat voor een aantal schermen nieuwe berekeningen zullen worden uitgevoerd. Het kan niet anders dan dat voor die onderdelen waarvoor de Minister nieuwe berekeningen gaat uitvoeren, de besluitvorming wordt uitgesteld.
Wij hebben de Raad van State gevraagd de besluiten van de Minister te vernietigen. In de besluiten van de Minister is een artikel opgenomen waarin voor de periode tot 1 januari 2009 beperkingen opgelegd worden aan de snelheid van goederentreinen in de nacht en aan het aantal bakken, dat per kalenderjaar over de Zeeuwse lijn vervoerd mag worden. Wij hebben de Raad van State tevens gevraagd de werking van dit artikel te laten voortduren totdat de Minister nieuwe besluiten over de ten hoogste toelaatbare waarden van de geluidsbelasting en de Maatregelen heeft genomen.
Normaal is de uitspraak binnen 6 weken na de zitting. Dat mag eenmaal met 6 weken worden verlengd. De voorzitter liet doorschemeren dat gezien de ingewikkeldheid van de zaak de staatsraden waarschijnlijk meer dan 6 weken nodig zullen hebben om tot een uitspraak te komen. Uitspraak is dus rond 1 juli en mogelijk, maar niet waarschijnlijk rond 15 mei. We houden U op de hoogte.
Peter Gruijters en Ton Reimerink.
5 april 2008