BAS: Plannen Staatssecretaris Van Geel tegen de spooroverlast zijn volstrekt onvoldoende / Alternatief plan ingediend.

De plannen van Staatssecretaris Van Geel om de lawaai- en trillingsoverlast van het Zeeuwse spoor te bestrijden zijn volstrekt onvoldoende. De Staatssecretaris probeert er op een koopje af te komen, zijn plannen bevatten nogal wat fouten, hij komt oude afspraken niet na en delen van de overlast worden simpelweg gelegaliseerd in plaats van bestreden. Dat vindt de Belangenvereniging Aanwonenden Spoorlijn (BAS) die daarom een alternatief plan heeft ingediend waarin gedetailleerd, technisch zowel als financieel wordt aangegeven hoe het veel beter kan.

In 2003 presenteerde ProRail de Ontwerp Planbeschrijving Zeeuwse Lijn: toekomstige beschermingsmaatregelen voor toekomstige overlast door goederenvervoer op het Zeeuwse spoor. Alras bleek echter dat alleen de maatregelen toekomstig waren, de overlast begon meteen. Dat was illegaal, zo is inmiddels wel gebleken, maar tot veel meer dan krachteloos gesputter van de overheid heeft dat niet geleid. De maatregelen verkeren drie jaar na het begin van de overlast nog steeds in de planfase: genoemde Planbeschrijving is getransformeerd in de zogeheten Maatregelbesluiten waar nu de handtekening van Staatsecretaris Van Geel onder staat, maar duidelijk is wel dat het nog vele jaren gaat duren alvorens de overlast tot het verleden zal behoren. De overheid gaat uit van uiterlijk 1 januari 2009.

De 11 Maatregelbesluiten (ieder steeds voor een deel van het Zeeuwse spoor) waren voor BAS aanleiding voor evenzoveel bezwaarschriften. Die bevatten overigens niet alleen kritiek: het voornemen van de staatssecretaris om nachtelijke goederentreinen niet harder te laten rijden dan 60 kilometer per uur juicht de vereniging toe, en de vereniging stelt zich constructief op door met uitgewerkte plannen te komen die financieel ruim passen binnen de grenzen die de Raad van State hiervoor heeft aangegeven.

Overigens gaat het hier wel alleen om geluidsoverlast. De trillingoverlast blijft bestaan, althans: als in Goes een spoorbak wordt aangelegd, dan valt te verwachten dat daardoor de trillingsoverlast teruggedrongen zal worden. Dat gebeurt echter tegen een zeer hoge prijs en biedt alleen de bewoners van Goes verlichting, in Kapelle en Reimerswaal trilt men gewoon door. Sterker nog: de vervanging van houten door betonnen bielzen versterken de trillingen juist. En dat die trillingen als uiterst hinderlijk worden ervaren bewijst ondermeer het feit dat de BAS bezwaarschriften mede zijn ondertekend door 14 van de 15 bewoners van het splinternieuwe appartementencomplex de Appelgaard in Kapelle dat zich ongeveer op 200 meter van het spoor bevindt. (Ga er eens kijken en stel Uzelf de vraag of voor deze mensen ook geldt dat je toch moet rekenen op enige overlast als je bij het spoor gaat wonen). BAS vindt het dan ook onbegrijpelijk dat staatssecretaris Van Geel niets doet aan de trillingen en eist dat dat alsnog gebeurt.

Volgens de Wet Geluidshinder zouden de woningen langs het Zeeuwse spoor niet meer geluid ‘op de gevel’ mogen ontvangen dan 57 decibel. Alleen als het bijvoorbeeld om technische of financiële redenen onmogelijk is om maatregelen te nemen mag een zogeheten ‘verhoogde waarde’ worden aangevraagd. De plannen van de staatssecretaris maken echter nergens duidelijk dat het om technische of financiële redenen niet anders kan, maar verlaat voor grote hoeveelheden woningen de norm van 57dB en stelt een verhoogde waarde vast.
Dat is des te vreemder omdat BAS duidelijk maakt dat het niet alleen technisch mogelijk is om de geluidhinder veel beter te bestrijden zodat de streefwaarde van 57 db wel wordt gehaald (via zogeheten raildempers en hogere schermen) maar dat ook de financiering hiervoor geen probleem hoort te zijn. De  Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State heeft (op 3 augustus 2005, nr. 200402809/1) duidelijk gemaakt dat het redelijk is als geluidsbeperkende maatregelen per woning per decibel 10.000 € kosten ( bijv: als je 60 db geluid op de gevel krijgt, dan mag er 30.000 € worden uitgegeven om dat terug te brengen naar 57dB).
BAS is met deze gegevens gaan rekenen en heeft nu een plan ingediend (via de Bezwaarschriften) met welke maatregelen (extra raildempers, hogere schermen) nagenoeg langs het hele Zeeuwse spoor de geluidsoverlast wordt teruggebracht naar de streefwaarden, en waarbij steeds royaal binnen de grenzen wordt gebleven van wat de Raad van State financieel redelijk acht). BAS vindt dan ook dat deze maatregelen zo spoedig mogelijk moeten worden gerealiseerd. Het aanvragen van verhoogde waarden betekent een toegeven aan de overlast, een staatssecretaris van Milieu onwaardig.

De plannen van Van Geel/ProRail bevatten voorts een aantal curieuze zaken die twijfel zaaien over de deskundigheid c.q. de inzet van de overheid om dit probleem aan te pakken.
* De Goese Oostmolenweg staak haaks op het spoor. Dat betekent dus dat de bewoners van twee zijden overlast ervaren: van de treinen die van de oostkant komen en de treinen die van de westkant komen. Om ondoorgrondelijke redenen gaan de plannen er van uit dat alleen de voorkant van de woningen hier overlast ervaren. 
* Een metalen spoorbrug zoals de Vlakebrug verhevigt de herrie die een trein veroorzaakt, en de bewoners van het landelijke Vlake ervaren dat ook als zodanig (in de Yerseksche Moer en de Kapelsche Moer, toch op relatief grote afstand van de brug  worden de normen overschreden, ook voor de natuur). Toch is er  geen onderzoek gedaan naar mogelijke maatregelen ter beperking van de geluids-emissie van de brug over het kanaal door Zuid-Beveland. Er is slechts vastgesteld dat dat moeilijk is. Volgens BAS zijn er wel degelijk betaalbare mogelijkheden om iets aan de herrie van de brug te doen.
* Het valt om bureaucratische redenen buiten het bestek van deze bezwaarschriften (ander loket!), maar het is wel vermeldenswaard dat in Goes en Kapelle weliswaar de meeste woningen zijn geisoleerd tegen de geluidsoverlast, maar dat in Reimerswaal nog niets is gebeurd. Extra schrijnend is de woning Kuiterswegeling 2 in Kapelle die niet geisoleerd is, maar die wel een extra verhoogde waarde krijgt toegekend.

Betonnen of houten bielzen?
Eén van de oplossingen waar ProRail/VROM heil van verwachten is de vervanging van houten bielzen door betonnen bielzen, die zouden de geluidsafstraling verminderen. BAS begrijpt daar helemaal niets van:
1. Het wetenschappelijk onderzoek waarop men die claim baseert kunnen we nergens vinden
2. We hebben wel een studie van de Deutsche Bundesbahn naar het verschil tussen hout en beton waaruit blijkt dat dat verschil er eigenlijk niet is.
3. Eigen metingen van BAS bevestigen dat dat verschil er niet is (sommige frequenties verbeteren, sommige verslechteren, netto effect: nul)
4. De aanwonenden ervaren geen verbetering
5. Wel is bekend dat door toepassing van betonnen bielzen de trillingen toenemen (met 20-25%).

BAS is voorts ongerust over de rol van het bedrijf ProRail. Dit bedrijf heet geprivatiseerd te zijn, maar schrijft wel de overheidsplannen, voert die uit en moet nu ook nog eens zelf toezien op de correcte uitvoering daarvan (de zogeheten geluidsproductieplafonds). BAS heeft daar geen enkel vertrouwen in, ondermeer op grond van eigen ervaringen met de onbetrouwbaarheid van dit bedrijf, maar ook om meer principiële redenen. Het privatiseringsbeleid van de overheid is tot nu toe steeds vergezeld gegaan van de instelling van een waakhond die er op toe moet zien dat bedrijven zich aan de spelregels houden. Het gedrag van ProRail (bijvoorbeeld zeggen dat er ’s nachts geen Cobelfret treinen rijden terwijl BAS-leden merken dat die er wel rijden) schreeuwt om een onafhankelijke waakhond.

Tenslotte is BAS boos over de volstrekt primitieve wijze waarop de burgers langs het spoor te horen krijgen dat de overheid voornemens is de hoeveelheid herrie te legaliseren (waarmee waarschijnlijk de waarde van hun woning vermindert). De burgers krijgen daarvoor een briefje dat ze naar het gemeentehuis moeten komen om daar een stuk vol ambtelijk jargon door te worstelen. Na protest hiertegen zijn de maatregelbesluiten alsnog digitaal beschikbaar gekomen, maar duidelijk was wel dat dit een cadeautje was. Blijkbaar komt de overheid zelfs bij de meest evidente zaken pas in actie als je keihard met de vuist op tafel slaat.

Alle 11 BAS-bezwaarschriften vindt U hier: http://www.richel.org/bas/archief/bezwarenmaatregelbesluiten/

Persbericht  dd 11 september 2006